een beetje van Marrakech en een beetje meer van Imlil

Deze week was de lesvrije week. School is van mening dat je ook wat van het land moet zien, en met dat standpunt kan ik het alleen maar eens zijn. Concrete plannen om ergens heen te gaan waren er lange tijd niet en ik was dan ook bang dat ik niets te doen zou hebben deze week… Via de NIMAR-facebook kwam ik er achter dat ik gelukkig niet de enige was zonder concrete plannen en zo geschiedde. Echt concreet maakten we (Dirk-Heine, Mathys en ik) de plannen op vrijdag, na genoten te hebben van een home-made vegetarische tajine. Hostel geboekt, gekeken welke trein we wilden en zo vertrokken we maandagochtend met goede zin richting Marrakech. Murakush in het Standaard Arabisch, Marraksh in het Marokkaans.

Zoals altijd was de trein te laat. Wij waren netjes op tijd voor de trein, maar de trein liet nog een dik half uur op zich wachten. Dat is hier echter de normaalste zaak van de wereld. Bovendien hadden we kaartjes bij de automaat gekocht in plaats van de balie, wat betekent dat we alledrie ergens anders in de trein terecht kwamen. In de eerste klas zijn kaartjes namelijk stoel gebonden. En voor een dergelijke treinreis (zeker vijf uur) leek het ons wel fijn om stoelen te hebben. Rabat ligt namelijk in het midden van twee lange treinroutes, en de tweede klas is dan gegarandeerd stampvol. Behalve dat kost het vergeleken met Nederland bijna niets. 180 dirham voor vijf uur in de trein, dat is zo’n 16 euro (dirham / 11 = euro). Hoe ver kom je daar in Nederland mee, eersteklas?;-)

Tegen 16:00 kwamen we aan in Marrakech. Een kaart gekocht om de weg te vinden, en toen we op de plek kwamen waar ons hostel zou zijn.. was ons hostel niet te vinden. Waarschijnlijk was het op dat punt aangegeven als meeting point, aangezien het in de medina is en niet te vinden is als je niet weet waar het is, in een typisch doodlopend steegje en alleen in Arabisch aangegeven. Een jongen bracht ons er heen, en die wilde daar natuurlijk geld voor hebben. Ik heb vaak gehoord dat ik Marokko niets voor niets is, maar voor Marrakech geldt dat zeker. We hebben over het bekende Djemaa el-Fnaa plein gelopen, waar je vooral niet te lang moet kijken naar alle mannen met apen/slangen want anders gaat dat ook nog geld kosten. We zijn heeeel vaak verkeerd gelopen waardoor we de hele stad wel gezien hebben in de avond en halve dag dat we er waren. Aan de ene kant was het best wel fijn om tussen andere Europeanen te lopen (korte broek kan gewoon). Maar wat een drukte. Zelfs in de medina, waar de steegjes smal zijn, rijden de locals als mallen op scooters. Of auto’s zelfs. Mensen zijn er minder oprecht vriendelijk. Kortom: echt toeristisch. Maar wil er niet te veel over schrijven aangezien we er nogal kort waren en ik er eind april/begin mei opnieuw heen ga met Umoja.

Dirk-Heine had geregeld dat we om 16:00 opgehaald zouden worden op Marrakech station, richting Imlil, een klein bergdorpje van waaruit veel bergwandelaars/klimmers vertrekken op weg naar Toubkal, de hoogste bergtop van Marokko. Wij waren echter voor het toeristenseizoen aan (het is immers nog winter in Marokko) dus het was lekker rustig. Het was een indrukwekkende rit, op meerdere punten. De route was supermooi. Omgeving Marrakech is droog en woestijnachtig, maar op weg naar Imlil zagen we besneeuwde bergtoppen, werd het heuvelachtiger en steeds groener. De hele weg liep er een riviertje langs de route, die zorgde voor groene vlaktes en de nodige irrigatie van de kleine akkers. Indrukwekkend slaat ook op de vele haarspeldbochten, zonder vangrails maar waar de chauffeur reed alsof het een rechte weg was. Inclusief inhalen in de bocht. Ons hostel bleek nog hoger op de berg te liggen, maar de auto kon niet zo hoog komen. Onze tassen werden overgeladen op een muilezel. Muilezels (of muilpaarden) zijn de schepen van de bergen, zoals kamelen de schepen van de woestijn zijn. Zonder hen zou het leven in de bergen waarschijnlijk nog moeilijker zijn. Imlil is al een klein dorp maar nog verder de bergen in zijn meer dorpen die alleen te voet of per ezel te bereiken zijn.

Na een onthaal met thee (natuurlijk) kregen we avondeten, couscous. Aan zoiets als couscous op, in dit geval dinsdag, kun je merken dat er veel toeristen komen. Nog iets waar aan je dat kan merken is het feit dat de suiker apart bij de thee geserveerd wordt. De meeste Marokkanen vinden thee zonder suiker namelijk niet te drinken. Vervolgens gingen we vroeg slapen, want ik had het slechtste bed van het hostel in Marrakech dus was echt kapot.

Dag 2  gingen we een kleine wandeltocht maken. Dat zou in vier uur te doen moeten zijn. Wij waren zes uur onderweg, inclusief de nodige pauzes dus ik denk dat we effectief vijf uur gelopen hebben. Een van de medewerkers van het hostel liep een stuk met ons mee om ons op de goede route te zetten. Daardoor konden we echter niet meer inkopen doen. Zonder water en zonder verdere bergequipment (hiking in de bergen op allstars, niet echt een aanrader). Gelukkig bleek er nog een winkeltje te zijn waar ze ook wat anders dan tapijten en sieraden verkochten, namelijk water. De route liep langs een rivier, over een grote puin/steentjes/keienvlakte en vervolgens omhoog. Na een uur of 3/4 kwamen we aan bij een piepklein dorpje. Dat was het eindpunt van onze route. Langs dezelfde route gingen we weer terug. Het was mooi weer (warm) en het was een mooie route, maar het viel me zwaar. Ik weet niet of mijn conditie in vijf weken afgestorven is, het te warm was of het mijn astma was, wellicht een combi van beiden maar de warmte steeg te snel naar mijn hoofd bij het klimmen waardoor we best wel rustig aan moesten doen. Bij terugkomst was ik ook een blaar rijker. De schade viel dus best mee, op wat vermoeidheid na.

De jongens wilden echter wel een bergtop bereiken (Toubkal was iets te ambitieus). En dat snap ik volledig, want ik vind zoiets ook wel tof. Maar het vooruitzicht van urenlang omhoog lopen, schrok me wel af. Op de prijslijst van het hostel had ik ‘muilezel/dier’ zien staan dus ik zei dat ik natuurlijk wel meewilde, mits we een muildier mee konden nemen. Zo gezegd zo gedaan. Een hele dag een ezel tot onze beschikking voor 130 dirham (iets meer dan een tientje). Het grootste deel van de reis kon ik van de reis genieten zonder bang te zijn dat ik het niet meer aan zou kunnen. Het was echt een gigantisch mooie route. Zowel naar boven als naar beneden. Ik had soms wel medelijden met mijn vierpotige vriend, de paadjes waren zo smal en soms rotsachtig. Maar het was echt tof. Ergens boven aan de berg was een vlakte waar we pauze hielden, voor we het laatste stuk naar de bergtop zouden klimmen en ezeltje (en zijn baas) achterbleven. Het laatste stuk ging echt supersteil omhoog. Maar boven komen was een beloning: wat een uitzicht! Een andere vallei en in de verte Marrakech. Terug naar beneden was ook een uitdaging op allstars maar gelukkig wachtte mijn vierpotige vriend weer op me, een stuk naar beneden(a). De route naar beneden was ook super, we gingen door verschillende boomgaarden en door het dorp. En eenmaal terug kregen we opnieuw superlekker avondeten, tajine.

Wat een wereld van verschil, daar in de bergen en in de stad.  Zoals iemand in het hostel zei: ‘Je kan tien tot vijftien uur in het vliegtuig zitten en nog niet het gevoel hebben ergens anders te zijn, maar hier ben je echt in een andere wereld’. Het is er zo rustig. De mensen leiden een ander leven, een eigen leven. Onze gids had verteld dat hij een keer naar Marrakech was geweest. En verder dus nooit de bergen uit. Iedereen is boer, hetzij veehouder of agrariër. Onderweg zijn we heel veel kuddes schapen of geiten tegen gekomen, lopend van plukje gras naar plukje gras. De huizen zijn klein en simpel (wel met schotel). Alleen de moskee is mooi opgeschilderd. Het heeft iets idyllisch maar de dagelijkse werkelijkheid van deze mensen zal heel anders zijn. Als je daar geboren wordt, is het niet waarschijnlijk dat je uit je dorp komt. Ik denk dat dat zeker geldt als je daar een vrouw bent. Als je geluk hebt is er een basisschool in je dorp. Een middelbare school vinden is al een wereldreis. Het werkt vast ook niet mee dat het Berbergebied is: ondanks dat Berbers en Marokkanen al eeuwenlang mengen, heeft het Berbers en Berber zijn (Amazight) lagere status. Niet de meest geschikte regio dus, om je Arabisch uit te proberen:-P.

Tegelijkertijd heeft het toerisme het dorpje ook al verpest. Veel winkels zijn er niet, maar het grootste deel van de winkels zijn gericht op toeristen. Ze verkopen allemaal hetzelfde: Berbertapijten, Berbersieraden, Berberkleding, Berbertajines. Authentieke producten waarvan je de authenticiteit in twijfel kunt trekken. Behalve het Berbers spreken de verkopers een beetje Engels, geen Frans en misschien ook wel geen Arabisch. Maar een eenzijdige economie is zeker een development trap… Dan snap ik dat het leven in de stad lonkt, maar dan is de kans aanemelijk dat je in een van de krottenwijken bij de stad terecht komt.

Terug in het hostel, las ik het berichtje van mijn Amerikaanse gastzusjes dat ze niet meer hier woonden. Hun programma verbiedt het dat ze samenwonen met mensen van andere programma’s (ik dus). Erg jammer, want ik mag ze heeeel erg graag. Het kwam ook zo plotseling.

Twee weken geleden lag er nog sneeuw in de hele vallei, hoorden we van anderen. Hoewel de sneeuw niet letterlijk voor onze ogen smolt, leek het wel alsof er al veel verdwenen was toen we vertrokken. Terwijl ik mijn tas inpakte, viel het me op dat de boom voor onze kamer tot bloei gekomen was: de eerste blaadjes lieten zich zien. In de taxi zagen we dat er bloesem in de fruitbomen kwam. Binnen een paar dagen zal het ongetwijfeld prachtig zijn. Maar wij waren deze week vrij, en niet de volgende. En nu al was het adembenemend. Tegelijkertijd werkt het ook ontzettend humbling (excusez-moi, ik kan even niet op het Nederlandse woord komen). Laat ik zeggen: het maakt je bescheiden en laat je herwaarderen wat je hebt. Terwijl wij lachen om het bedrag dat je betaalt om een dag een ezel tot je beschikking hebt, hebben we misschien ook wel een Marokkaans gezin van een weekloon voorzien.

Nederland, Rabat, Marrakech, Imlil: wat een werelden van verschil.